خدمات پرستاری در شمال شرق تهران؛ از یک نیاز روزمره تا یک تصمیم استراتژیک

در ظاهر، همه چیز زیر عنوان «پرستار در منزل» جمع می‌شود، اما در عمل، هر نوع خدمات پرستاری در پاسداران، هروی، دیباجی، اختیاریه، دولت، قلهک، گل‌نبی، شمس‌آباد، قائم و محدوده خواجه عبدالله، نیاز به نوع متفاوتی از نیرو، آموزش و نظارت دارد. خانواده‌ای که برای پدر ۸۵ساله‌اش در قلهک پرستار می‌خواهد، با خانواده‌ای که برای نوزاد چندماهه در پاسداران به‌دنبال مراقب است، دغدغه‌های کاملاً متفاوتی دارد.

پرستاری سالمند معمولاً گستره وسیعی دارد؛ از یک سالمند نسبتاً مستقل در اختیاریه که فقط نیاز به هم‌صحبتی، تنظیم دارو و کمی کمک در کارهای روزمره دارد، تا سالمندی در شمس‌آباد یا قائم که زمین‌گیر است، پوشک می‌شود، زخم بستر دارد و شاید درگیر آلزایمر یا دمانس باشد. در شمال تهران، بخش قابل‌توجهی از درخواست‌ها مربوط به سالمندانی است که از نظر جسمی و ذهنی ترکیبی از مشکلات را دارند؛ مثلاً پدری دیابتی و قلبی که تازه یک عمل جراحی کرده و هم‌زمان، علائم اولیه فراموشی هم در او دیده می‌شود. پرستار چنین سالمندی باید هم اصول مراقبت فیزیکی (جابجایی، کنترل قند و فشار، تغذیه)، هم مهارت‌های رفتاری با سالمند حساس و گاه بدخلق را بداند.

در حوزه کودک و نوزاد هم، خانواده‌های پاسداران، دولت، هروی، دیباجی و گل‌نبی معمولاً به‌دنبال فردی هستند که ترکیبی از نقش «مادربزرگ حواس‌جمع» و «مربی آگاه به رشد کودک» را بازی کند. یعنی هم از نظر عاطفی گرم و دلسوز باشد، هم بی‌خطر، باهوش و منظم؛ تلفن همراه را کنار بگذارد، و بداند چگونه با کودک بازی هدفمند کند، چطور غذا و خوابش را تنظیم کند و چه زمانی موضوع را به والدین یا پزشک اطلاع دهد. این نوع خدمات اگرچه در دسته «پرستاری» طبقه‌بندی می‌شود، اما از نظر روانی و تربیتی هم چالش‌برانگیز است.

پرستار بیمار در منزل، سومین گروه بزرگ درخواست‌ها در شمال تهران است؛ خصوصاً در محدوده‌هایی مثل قلهک، پاسداران و خواجه عبدالله که دسترسی به بیمارستان‌ها راحت‌تر است و عمل‌های انتخابی (مثل جراحی‌های ارتوپدی، قلب، زیبایی و ...) زیادتر انجام می‌شود. بعد از ترخیص، خانواده‌ها ترجیح می‌دهند فرد به‌جای ماندن طولانی در بیمارستان، در منزل تحت مراقبت باشد؛ اما این مراقبت فقط تعویض پانسمان نیست، تنظیم دارو، پیشگیری از عفونت، کنترل علائم خطر، کمک به فیزیوتراپی و حمایت روحی هم هست.

در نهایت، گروهی از درخواست‌ها در شمال شرق تهران ترکیبی است؛ مثلاً در یک خانه در پاسداران، مادر بزرگ بیمار است و نوه خردسال هم حضور دارد، یا در قلهک، مادری پس از زایمان نیاز به مراقبت دارد و نوزاد هم باید هم‌زمان نگهداری شود. در این موارد، مرکز خدمات پرستاری باید خیلی صادقانه با خانواده صحبت کند که چه حجم کاری برای یک پرستار واقعاً قابل انجام است و کجا لازم است نیروهای مجزا در نظر گرفته شود.